NGÀY 19/8/1945
CÁCH MẠNG THÁNG TÁM THÀNH CÔNG - MỐC SON CHÓI LỌI TRONG LỊCH SỬ DÂN TỘC
Cách đây 81 năm, ngày 19 tháng 8 năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương và lãnh tụ Hồ Chí Minh, nhân dân Hà Nội đã nhất tề đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi, mở đầu cho thắng lợi trọn vẹn của cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám trên phạm vi cả nước. Đây là một trong những trang sử vẻ vang, chói lọi nhất trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, đưa nhân dân ta từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của mình.
I. Thời cơ cách mạng chín muồi
Trải qua gần một thế kỷ sống dưới ách đô hộ của thực dân Pháp và phát xít Nhật, nhân dân ta phải chịu cảnh "một cổ hai tròng" áp bức, bóc lột nặng nề, đỉnh điểm là nạn đói khủng khiếp cuối năm 1944 - đầu năm 1945 làm hơn hai triệu đồng bào ta chết đói. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, qua 15 năm chuẩn bị lực lượng với các phong trào cách mạng 1930-1931, 1936-1939 và đặc biệt là cao trào kháng Nhật cứu nước từ tháng 3/1945, lực lượng cách mạng của quần chúng đã được tôi luyện, sẵn sàng cho giờ phút quyết định.
Ngày 15/8/1945, phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh vô điều kiện, quân Nhật cùng chính quyền tay sai ở Đông Dương hoang mang tột độ. Nhận định đây là thời cơ "ngàn năm có một", ngày 13/8/1945 Trung ương Đảng và Tổng bộ Việt Minh thành lập Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc, ban bố Quân lệnh số 1, chính thức phát lệnh Tổng khởi nghĩa trong cả nước.
II. Diễn biến cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại Hà Nội
Sáng ngày 19/8/1945, theo lời kêu gọi của Việt Minh, hàng chục vạn nhân dân nội, ngoại thành Hà Nội xuống đường, rầm rộ tiến về quảng trường Nhà hát Lớn dự cuộc mít tinh lớn chưa từng có do Mặt trận Việt Minh tổ chức. Cuộc mít tinh nhanh chóng chuyển thành cuộc biểu tình vũ trang, quần chúng cách mạng chia thành nhiều đoàn tiến đi chiếm Phủ Khâm sai Bắc Kỳ, Sở Cảnh sát, Sở Bưu điện, Trại Bảo an binh và các cơ quan trọng yếu khác của chính quyền bù nhìn.
Trước sức mạnh áp đảo và khí thế long trời lở đất của quần chúng nhân dân, quân Nhật không dám can thiệp, chính quyền bù nhìn tê liệt hoàn toàn. Chỉ trong một ngày, cuộc khởi nghĩa ở Hà Nội - trung tâm đầu não chính trị của cả nước - đã giành thắng lợi hoàn toàn, cổ vũ mạnh mẽ phong trào khởi nghĩa trong cả nước.
Thắng lợi ở Hà Nội có ý nghĩa quyết định, tạo đà cho các địa phương khác nổi dậy. Chỉ trong vòng 15 ngày cuối tháng 8/1945 (từ 14 đến 28/8), cuộc Tổng khởi nghĩa đã giành thắng lợi trọn vẹn trong cả nước, chính quyền về tay nhân dân từ Bắc chí Nam mà hầu như không phải đổ máu.
III. Ý nghĩa lịch sử
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 mang tầm vóc và ý nghĩa vô cùng to lớn:
- ●Đập tan xiềng xích nô lệ của thực dân, phát xít gần một thế kỷ, đồng thời lật đổ chế độ phong kiến tồn tại hàng nghìn năm, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á.
- Đưa nhân dân ta từ thân phận nô lệ trở thành người dân một nước độc lập, làm chủ vận mệnh của mình.
- Mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc - kỷ nguyên độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội.
- Góp phần cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới, đặc biệt là các nước thuộc địa ở châu Á, châu Phi và khu vực Mỹ Latinh.
- Khẳng định tầm vóc, tài thao lược của Đảng ta trong nghệ thuật chớp thời cơ, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc để làm nên thắng lợi.
IV. Phát huy tinh thần Cách mạng Tháng Tám trong giai đoạn mới
81 năm đã trôi qua, nhưng tinh thần quật khởi, ý chí quyết chiến quyết thắng và bài học về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong Cách mạng Tháng Tám vẫn còn nguyên giá trị. Mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay cần ra sức học tập, lao động, rèn luyện đạo đức, bản lĩnh chính trị, tiếp nối truyền thống cha anh, chung sức đồng lòng xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng giàu mạnh, dân chủ, văn minh, sánh vai với các cường quốc năm châu như sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh hằng mong muốn.
"Chẳng những giai cấp lao động và nhân dân Việt Nam ta có thể tự hào, mà giai cấp lao động và những dân tộc bị áp bức nơi khác cũng có thể tự hào rằng: lần này là lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng của các dân tộc thuộc địa và nửa thuộc địa, một Đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắm chính quyền toàn quốc."
- Chủ tịch Hồ Chí Minh -